De visum-zaak: de scheiding der machten is heilig en moet heilig blijven.

Naar aanleiding van een campagne op sociale media van de politieke partij N-VA heeft het Bureau van de Hoge Raad voor de Justitie gereageerd. De campagne werd op 8 december 2016 gelanceerd onmiddellijk na een uitspraak van het Brusselse hof van beroep. Het hof legde de Belgische Staat een dwangsom op van 4000 euro per dag dat geen gevolg werd gegeven aan de beslissing van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen om aan een gezin in Syrië een visum uit te reiken.

De campagnebanner die werd rondgestuurd vermeldde uitdrukkelijk “geen dwangsommen” en “geen wereldvreemde rechters”.

De reactie van het bureau van de Hoge Raad voor de Justitie in de media was in essentie de volgende:

Zoals elke burger heeft ook elk politieke partij het recht om gerechtelijke beslissingen te bekritiseren of af te keuren. Een partij staat voor een bepaald beleid en het is evident dat men hierover communiceert. Maar wanneer een politieke partij steun voor haar stellingname probeert te verwerven door rechters die een (al dan niet correcte) beslissing hebben genomen af te schilderen als “wereldvreemd”, wordt een bijzonder kwalijke weg ingeslagen.

In een bepaalde context kan het verspreiden van dergelijke slogans immers het vertrouwen van de burger in de gerechtelijke instellingen ondergraven. Breder beschouwd kan het ook leiden tot het ondermijnen van het vertrouwen in de legitimiteit van elk van de drie staatsmachten. We moeten er durven op wijzen dat waar de schijn kan bestaan dat de scheidingslijn tussen de drie klassieke staatsmachten al te zeer is verdund, de rechtstaat in gevaar komt.

Dergelijke campagnes kunnen eveneens leiden tot een sfeer waarin rechters zich onder druk gezet voelen om in een welbepaalde richting beslissingen te nemen.

Wanneer bovendien iemand van de uitvoerende macht een rechterlijke beslissing ostentatief naast zich neerlegt, is dat een niet na te volgen voorbeeld voor de burger.

Kort na deze reactie van het Bureau van de Hoge Raad voor de Justitie werd een nota verspreid door de N-VA die het standpunt van de partij meer nuanceerde. In deze nota met de titel “Geen gouvernement des juges” werd gewezen op een “activistische” tendens bij enkele magistraten, die zelf de scheiding der machten zouden schenden. Behalve dat deze nota voer zal zijn voor rechtstheoretici en rechtsfilosofen, wordt zo de focus van de discussie enigszins verlegd. Commentaar op deze nota hoeft de Hoge Raad voor de Justitie niet te leveren. Een enkele opmerking evenwel: wanneer ze een beslissing nemen, moeten de Belgische rechters rekening houden met de internationale regels én de interpretatie daarvan door de Europese hoven. Rechters zijn ook verplicht om wetten met lacunes of onduidelijkheden te interpreteren en toe te passen; anders zouden ze zich schuldig maken aan rechtsweigering.

De Hoge Raad voor de Justitie zal er blijven over waken dat de scheiding en het evenwicht tussen de staatsmachten gevrijwaard blijft in het belang van elke rechtzoekende. De Hoge Raad zal zich als onafhankelijke en geprivilegieerde buitenstaander blijven inspannen om het vertrouwen van de burger in Justitie te herstellen. De Hoge Raad voor de Justitie wenst nadrukkelijk dat de drie staatsmachten verder kunnen blijven samenwerken, in ieders belang, in een sfeer van een echt wederzijds respect.

Hieronder vindt u enkele bijhorende mediaoptredens van de HRJ.

https://radio1.be/opletten-dat-we-niet-dezelfde-richting-opgaan-als-turkije

http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/politiek/2.47455?eid=1.2839702

http://www.rtl.be/info/video/607621.aspx

http://nieuws.vtm.be/binnenland/217663-opletten-voor-turkse-toestanden

http://podaudio.rtbf.be/pod/lp-soir-direct_affaire_francken_3a_la_rc3a9action_27003383.mp3