Persbericht: Verbeurdverklaring met uitstel is geen vrijbrief voor criminelen

Deze week ligt het wetsontwerp betreffende de verbetering van de invordering van vermogensstraffen en de gerechtskosten in strafzaken ter discussie in de Kamercommissie. Wanneer iemand veroordeeld wordt tot betaling van een geldboete er alles aan doet om hieraan te ontsnappen, door zijn geld en goederen bijvoorbeeld over te brengen naar het buitenland of op naam van een vriend te zetten, beschikt het parket vaak niet over de wettelijke middelen om dit geld of deze goederen op te sporen. Het ontwerp is erop gericht de invordering van vermogensstraffen en gerechtskosten te verbeteren en helpt om de criminaliteit te bestrijden. De HRJ gaf op 27 maart een advies aan de minister van Justitie.

De HRJ is de achterliggende reden genegen, maar een aantal aspecten van het wetsontwerp, onder meer het afschaffen van de mogelijkheid de verbeurdverklaring met uitstel toe te staan, baren de HRJ zorgen.

Rechters moeten volgens de Hoge Raad voor de Justitie de mogelijkheid behouden de verbeurdverklaring  uit te spreken met uitstel.  “Uitstel wordt gebruikt om veroordeelden toe te laten zich te “herpakken” en nog enig perspectief te bieden op herintegratie in de maatschappij”, aldus de HRJ.

“De meeste verbeurdverklaringen slaan helemaal niet op bestaande opbrengsten of buit waarop men beslag heeft kunnen leggen, maar op niet in het vermogen van de veroordeelde aangetroffen opbrengsten. Een vaak toegepaste rekenregel bepaalt immers dat een rechter  de opbrengst van een misdrijf moet ramen, uitgaande van de omzet, wat tot astronomische bedragen leidt.”

“De directe link met het effectief in beslag genomen geld is helemaal weg. Zo zal men schrijnende toestanden hebben waarbij een druggebruiker dealt om in eigen gebruik te voorzien en waarbij de rechter een geraamde omzet berekent van 90.000 EUR die natuurlijk niet in het vermogen terug te vinden is van de beklaagde. Deze man effectief 90.000 EUR doen betalen, zoals het ontwerp voorziet, zal weinig soelaas bieden en integendeel onredelijk voorkomen.”

Om te verhinderen dat de veroordeelde virtueel "burgerlijk dood" wordt verklaard, zal de rechter in dit geval een verbeurdverklaring met uitstel toestaan. Dit blijft een straf en zal de veroordeelde in kwestie de ernst van de feiten duidelijk maken en gedragscorrigerend werken.

De praktische problemen die het ontwerp aanhaalt als reden voor de afschaffing van deze mogelijkheid (bij inbeslagname van voertuigen of woningen) kunnen worden opgelost door het uitstel van de uitvoering van de verbeurdverklaring afhankelijk te maken van het stellen door de veroordeelde van een zekerheid (borgsom, hypotheek,…) voor de hele duur van het uitstel.