Persbericht : Naar een versterking van de toezichtsfunctie van de Hoge Raad voor de Justitie.

Al sinds 2000 streeft de HRJ, paritair samengesteld uit magistraten en niet-magistraten, naar een verbetering van de werking van justitie. De HRJ doet dat via zijn twee basistaken: de selectie van de magistraten enerzijds, en het extern toezicht op de rechterlijke orde anderzijds. De combinatie van deze twee functies op zich is al een sterkte om justitie de goede richting uit te sturen.

Op 14 maart 2019 stemde de Kamer unaniem (!) een wet die de actiemogelijkheden van de verenigde advies- en onderzoekscommissie (VAOC) gevoelig versterkt. Het is precies die VAOC die binnen de HRJ dat extern toezicht op de gerechtelijke organisatie uitoefent.

Voortaan hebben vragen van de VAOC om documenten of inlichtingen te bekomen van de gerechtelijke overheden een dwingend karakter. Weigert een magistraat zijn medewerking te verlenen, dan heeft de Commissie een rechtstreekse toegang tot de tuchtrechtbank.

Bij het voeren van bijzondere onderzoeken of audits zal de VAOC niet alleen leden van de rechterlijke orde (magistraten en gerechtspersoneel) kunnen horen, maar ook alle andere personen die iets pertinents kunnen bijdragen aan het onderzoek. Het horen zal ook onder ede kunnen gebeuren.

De VAOC zal in de toekomst ook lopende (gerechtelijke) dossiers kunnen raadplegen. Zo hoeft de VAOC niet meer te wachten tot een gerechtelijk dossier helemaal is beëindigd om structurele of persoonlijke disfuncties op te sporen, en kan ze tijdig voorstellen doen om het gerecht als systeem te verbeteren. Op die manier zal de HRJ nog beter haar rol kunnen vervullen: het vertrouwen van de burger in justitie herstellen met eerbied voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de andere fundamentele beginselen zoals het geheim van het onderzoek.