Persbericht: "Haal geïnterneerden weg uit de gevangenis" (Eric Staudt, HRJ)

"Wanneer halen we alle geïnterneerden eindelijk weg uit de gevangenis, waar ze niets te winnen hebben, maar alles te verliezen?". Dat zegt HRJ-covoorzitter Eric Staudt naar aanleiding van het colloquium over internering dat vandaag in Brussel plaatsvindt. De HRJ heeft in samenwerking met tien partners een congres georganiseerd in de Kamer, waaraan bijna 200 geïnteresseerden deelnemen. Daarop wordt onder meer de gebrekkige opvang en zorg van geïnterneerden aan de kaak gesteld.

Van de 1100 geïnterneerden die in gevangenissen zijn opgesloten krijgen 80 % geen of ondermaatse behandeling. Grotendeels omdat ze in de verkeerde plek - een gevangenis - zijn opgesloten.

Volgens officiële cijfers van de federale overheid zaten er vorig jaar in België 1143 geïnterneerden in de gevangenis, bijna uitsluitend mannen (1087). Dat aantal is ongeveer 10 %  van de totale gevangenispopulatie.

Het aantal geïnterneerden die op proef vrijgelaten zijn (2176) of opgevangen worden in gespecialiseerde instellingen (557) is weliswaar veel groter. Maar het zijn de geïnterneerden in de gevangenis die ons land meermaals veroordelingen deden oplopen.

Al sinds 1964, toen de interneringswet van kracht werd, is er scherpe kritiek op de afwezigheid van therapeutische begeleiding. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft België sinds 1998 meermaals veroordeeld hiervoor, ook tot geldboetes. Professor Emeritus Paul Cosyns: "De schande van de internering in België bestaat uit een groep van ongeveer 900 ondermaats behandelde of onbehandelde geïnterneerden die in penitentiaire instellingen verblijven zonder adequate zorg of enig toekomstperspectief". Over die relatief grote groep gaat ook de openingsfilm van het colloquium, Ellen Vermeulens eerste documentaire 9999, naar de vrijlatingsdatum die geïnterneerden op hun formulieren te zien krijgen: 31/12/9999.

Op het colloquium komen zowel het zorgaspect, het justitiële als het wettelijke kader aan bod. Er zijn ook lichtpunten, zoals het nieuwe Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent dat deze week werd geopend. Ook al stelt Jos Vander Velpen, voorzitter van de Liga voor Mensenrechten, vragen bij de private uitbating, de impact (plaats voor 272 geïnterneerden) en de decennia die moesten verstrijken eer zo'n gespecialiseerde opvang voor hoogrisico-patiënten er kon komen.

Veel aandacht gaat ook naar de nieuwe wet "Anciaux", die positief onthaald is, op enkele punten de klok terugdraait, maar waarvan velen vooral vrezen dat hij - net als een eerdere interneringswet van 2007 - dode letter blijft, bij gebrek aan budget. Zo dat gebeurt, aldus Damien Vandermeersch, advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie, dan blijft België verderdoen met een interneringswet van 1964!

Wetenschappers, mensen uit de praktijk maar ook beleidsmakers - minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx alsook vertegenwoordigers van Justitie en gemeenschappen - gaan met elkaar in debat. Hopelijk zal het beleid ook beroep doen op wetenschappelijke inzichten, die alsnog schaars zijn, bij de voorbereiding van nieuw beleid, aldus UGent-professor Tom Vander Beken. "Een echt evidence based beleid impliceert dat wetenschappelijk onderzoek een plaats krijgt in de hele beleidscyclus en dus niet enkel ter evaluatie of confirmatie van genomen beslissingen".