Persbericht: Gerechtsdeskundigen moeten verplicht op nationale lijst

Behalve voor enkele zeer specifieke onderzoeken, kan in ons land iedereen als expert worden aangesteld. Er bestaan geen wettelijke voorwaarden. De wetgever moet ingrijpen om de kwaliteit van de gerechtsdeskundigen te verzekeren. Er is nood aan bekwaamheidsvereisten en een verplichte inschrijving op een nationale lijst. Dat zegt de Hoge Raad voor de Justitie (HRJ) in zijn nieuw advies.

Wetten in gebreke
Reeds verschillende malen heeft de HRJ zich uitgesproken voor het opstellen van lijsten van deskundigen en voor het bepalen van kwaliteitscriteria. Aangezien ook de recente wetswijzigingen inzake het gerechtelijk deskundigenonderzoek (2007 en 2009) deze lacune niet hebben opgevuld, heeft de HRJ beslist om op eigen initiatief een advies te verlenen met concrete verbeteringsvoorstellen.

Nationale lijst experts
De best mogelijke oplossing bestaat volgens de HRJ in één nationale lijst van gerechtsdeskundigen, die beantwoorden aan een reeks specifieke kwaliteits- en integriteitsvoorwaarden. Er zou ook een federaal controle-orgaan moeten worden gecreëerd, dat over deze lijst waakt.

Hof van Beroep beheert
In afwachting dat zoiets bij wet wordt geregeld, kunnen er wel al lijsten komen die worden beheerd door de hoven van beroep en gelden voor alle rechtscolleges en parketten binnen het werkingsgebied (ressort) van een hof van beroep. Alleen deskundigen die aan bepaalde voorwaarden voldoen kunnen op de lijst worden ingeschreven. In bepaalde ressorten gebeurt dat trouwens nu al of werd daartoe een aanzet gegeven.

DOD
In ieder rechtscollege van een zekere omvang zou nu ook al een dienst moeten worden opgericht, een Dienst Opvolging Deskundigenonderzoek (“DOD”) , die bevoegd is voor de opvolging van de lopende deskundigenonderzoeken. Indien er klachten zijn over het werk van een bepaalde deskundige worden de nodige maatregelen genomen: een gesprek met de deskundige of, in geval van ernstige tekortkomingen, een schrapping van de lijst door de eerste voorzitter van het hof van beroep.

Beroepsverenigingen betrekken
Een nationaal beheerde lijst van gecertificeerde gerechtsdeskundigen, is de logische volgende stap. Op deze nationale lijst worden enkel deskundigen opgenomen die, op basis van specifieke vereisten, gecertificeerd worden door beroepsverenigingen van deskundigen. Om de kwaliteit en onafhankelijkheid van deze beroepsverenigingen te garanderen moeten ze zelf geaccrediteerd worden door een daartoe bevoegd organisme. “Door de beroepsverenigingen in te schakelen in de kwaliteits- en integriteitscontrole is het niet nodig een nieuw orgaan op te richten, zoals het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen. Dergelijke structuur lijkt niet noodzakelijk voor het beoogde doel”, aldus HRJ-voorzitter Nadia De Vroede.