Persbericht : De deontologie van de magistraten krijgt weldra een wettelijke basis.

Na de Witte Mars werd de Hoge Raad voor de Justitie (HRJ) opgericht om de werking van justitie te verbeteren en om het vertrouwen van de burger in justitie te herstellen.

Dat vertrouwen komt er niet zomaar. De burger verwacht terecht heel wat van magistraten en dus was het logisch dat de HRJ meer nadruk zou leggen op de positieve deontologie. In 2012 gaf de HRJ, samen met de Adviesraad van de Magistratuur, een Gids voor de Magistraten  uit.

Deze Gids is geen dwingend instrument en heeft in wezen niets vandoen met een tuchtcode. Het is een positieve leidraad voor de magistraat wanneer hij/zij in een of andere situatie twijfelt over wat hij/zij best (niet) zou doen. Met de Gids wordt de magistraat herinnerd aan een aantal waarden, principes en gedragslijnen die per definitie mee met de tijd en context evolueren.

Onder impuls van de GRECO (de Groep van Staten tegen Corruptie, een orgaan van de Raad van Europa) en de HRJ, stemde de Kamer op 14 maart 2019 een wet goed die deze Gids en/of deze deontologische principes wettelijk verankert.

Voor het eerst staat duidelijk in de wet dat alle categorieën van magistraten, dus ook de plaatsvervangers en lekenrechters, zich aan deze deontologie moeten houden. Zij zullen ook verplicht worden om hierrond een vorming te volgen.

Elk jaar zal elke rechtbank of parket in het werkingsverslag moeten melden welke initiatieven zijn genomen om meer bekendheid te geven aan deze deontologische principes en om die ook te doen naleven. 

Christian Denoyelle, voorzitter van de Nederlandstalige advies- en onderzoekscommissie : “Deze wet  opent perspectieven om nog meer aandacht te vragen voor de deontologie en om de magistratuur concreet te ondersteunen bij vragen. Ik hoop dat dit leidt tot innoverende praktijken, boeiende debatten en uitwisselingen, niet alleen tussen magistraten, maar ook met de burger. Een magistratuur die nog meer in dialoog gaat met de burger die feedback geeft, wie kan daar tegen zijn? En hoe goed zou het zijn mochten burgers meer inzicht krijgen in de complexiteit van het ambt van magistraat en in wat van magistraten verwacht wordt ?