Persbericht: 2000 leerlingen voor de rechter

Tijdens het schooljaar 2011-2012 zullen in Brussel, Vlaanderen en Wallonië meer dan 2.000 jongeren uit het secundair onderwijs een zitting bijwonen in een gerechtsgebouw. Na afloop kruipen zij zelf in de huid van een advocaat, een beschuldigde, een slachtoffer, een rechter of de openbare aanklager. Zij simuleren dus een echt proces, onder professionele begeleiding van justitie-experts. Het is de eerste keer in België dat jongeren op die manier en op die schaal onze justitie beter leren kennen.

Kennis en vertrouwen
Het project, dat de naam « RECHT-vaardig ?» / « Justice en jeu » meekreeg, werd woensdag 18 mei voorgesteld in het Brusselse gerechtsgebouw, in aanwezigheid van de minister van Justitie, Stefaan De Clerck, en vertegenwoordigers van de ministers van Onderwijs, de rechterlijke orde en de balies. Het initiatief voor deze nieuwe cursus komt van de Hoge Raad voor de Justitie (HRJ), in samenwerking met de Koning Boudewijnstichting. De educatieve dienst van het BELvue-museum nam de praktische uitwerking voor zijn rekening.

Justitie op zijn Amerikaans
De Hoge Raad voor de Justitie werd tien jaar geleden, in de nasleep van de Witte Mars, opgericht om het vertrouwen van de burgers in het gerecht te helpen herstellen. Vandaag ijvert de Hoge Raad nog iedere dag voor een betere werking van justitie. « Men moet justitie in de juiste context zien », legt Nadia De Vroede, voorzitter van de HRJ, uit. «Jongeren denken te weten hoe justitie in elkaar zit, maar zij associëren die al te vaak en uitsluitend met assisenprocessen. Ook televisie en dan meestal Amerikaanse series hebben hun beeld van justitie danig vertekend.» Burgers vinden, zo is herhaaldelijk vastgesteld, dat zij te weinig weten over justitie. Hun vertrouwen in justitie is bovendien niet heel groot. Om die reden heeft de HRJ de Koning Boudewijnstichting gevraagd om tijdens het schooljaar 2011-2012 een lessenreeks voor scholieren te organiseren. Bij het proefdraaien klonken de eerste reacties van de leerlingen alvast veelbelovend. « Televisie geeft ons een verkeerd beeld van justitie, » zei een van de leerlingen. « Nu weet ik echt hoe het in zijn werk gaat. »

Rollenspel
« Leerlingen van de derde graad van het secundair onderwijs zijn een belangrijke doelgroep, » aldus Luc Tayart de Borms, afgevaardigd bestuurder van de Koning Boudewijnstichting. « Dit interactieve programma is precies zo sterk omdat de leerlingen in het echt ervaren hoe justitie functioneert. Jongeren maken als toeschouwer een proces mee van op de eerste rij. Zij nemen achteraf ook deel aan een fictief proces, hetzij als rechter, procureur, beklaagde of advocaat. Uit de eerste tests is gebleken dat deze actieve leermethode zijn vruchten afwerpt». De animatie wordt vooraf in klas voorbereid. De leerkracht ontvangt de brochure « RECHT-vaardig? », met daarin infofiches over de werking van justitie en een resem mogelijke klasactiviteiten. Tijdens een echte zitting zien de scholieren alle actoren aan het werk, waarna zij zelf in de huid kruipen van een van die personages. Tot slot kunnen zij met hun vragen over de werking van justitie terecht bij specialisten.

2.000 inschrijvingen
Het Belvue-museum (beheerd door de Koning Boudewijnstichting) organiseert sinds 2004 interactieve didactische programma’s over de werking van de parlementen (federaal, gewestelijk, gemeenschaps) en de uitvoerende macht. Alleen justitie ontbrak op het appel. Die lacune is nu ingevuld. Voor volgend schooljaar mogen 100 klassen van de derde graad, uit alle onderwijsnetten, studierichtingen en gewesten, zich inschrijven via de website www.belvue.be. Het lessenpakket is gratis. Professionals van BELvue begeleiden de leerlingen. Met de steun van de Kamer van volksvertegenwoordigers financiert de Hoge Raad voor de Justitie dit project.